Decyzja dotycząca Patronów Roku 2026 już zapadła!
Pod koniec września Sejm oraz Senat Rzeczypospolitej Polskiej przedstawili własne propozycje. W efekcie powstała pełna lista postaci i wydarzeń, które będą szczególnie ważne w nowym roku.

Z całą pewnością można stwierdzić, że tegoroczne zestawienie patronów jest bardzo różnorodne. Obok literatów znaleźli się na nim naukowcy, artyści, politycy, a także instytucje i wydarzenia istotne dla dziejów Polski. Ten rok ma więc sprzyjać nie tylko wspominaniu przeszłości, lecz także refleksji nad wartościami, które patroni uosabiali — niepodległością, solidarnością, twórczością i odpowiedzialnością społeczną. Jeśli chcecie zrozumieć, skąd takie przekonanie, wystarczy spojrzeć na poniższą listę.

Patroni Roku 2026 wybrani przez Sejm:

• Józef Maksymilian Ossoliński – w dwusetną rocznicę śmierci twórcy i fundatora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (Ossolineum). Swoje życie poświęcił polskiej kulturze i nauce, był bibliofilem, powieściopisarzem, poetą, badaczem literatury, tłumaczem, leksykografem, historykiem, prekursorem badań nad Słowiańszczyzną, a także politykiem. 

• Ignacy Daszyński – w 160. rocznicę urodzin i 90. rocznicę śmierci jednego z ojców polskiej niepodległości. Daszyński był premierem, marszałkiem Sejmu. Przez 50 lat był zaangażowany w działalność publiczną na rzecz obrony praw jednostki – najpierw na forum parlamentu monarchii austro-węgierskiej, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. w Sejmie II RP.

• Józef Czapski – w 130. rocznica urodzin wybitnego malarza, który był świadkiem zbrodni katyńskiej, wielkiego Polaka i Europejczyka. Czapski dał świadectwo zarówno okrucieństw, jak i piękna oraz pragnienia prawdy w XX wieku. Był nie tylko malarzem, ale również pisarzem, autorem esejów o sztuce i literaturze oraz unikatowych dzienników. W swojej książce „Na nieludzkiej ziemi” przedstawił wstrząsający obraz Związku Sowieckiego w czasie II wojny światowej, po wojnie jako emigrant współtworzył paryską „Kulturę”.

• Sergiusz Piasecki – w uznaniu dla dorobku pisarskiego, postawy patriotycznej i walki o polską wolność. Piasecki był weteranem wojny polsko-bolszewickiej, asem polskiego wywiadu, ale też przemytnikiem i awanturnikiem. Literacką polszczyzną nauczył się posługiwać w dorosłości, gdy przeszedł przemianę, odbywając wyrok za napad z bronią w ręku. W czasie II wojny światowej żołnierz AK, po wojnie antykomunistyczny pisarz na emigracji objęty całkowitym zakazem druku przez cenzurę w PRL.

• Stanisław Staszic – w 200. rocznicę śmierci oświeceniowego pisarza i naukowca, wybitnego Polaka, który swoim życiem wpłynął na dzieje Polski. Był pionierem spółdzielczości, pisarzem politycznym i publicystą, filozofem i tłumaczem, przyrodnikiem, księdzem katolickim, członkiem Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego, ministrem stanu Księstwa Warszawskiego, ministrem stanu Królestwa Polskiego – jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. 

• Mieczysław Fogg – w 125. rocznicę urodzin pieśniarza w uznaniu dla jego dorobku artystycznego, zasług dla promocji kultury polskiej na świecie, a także patriotyzmu i postawy, jaką prezentował m.in. w czasie niemieckiej okupacji z okresu II wojny światowej i Powstania Warszawskiego. Artysta, który był synem sklepikarki i kolejarza, sprzedał ponad 25 milionów płyt, dał kilkadziesiąt tysięcy koncertów w Polsce i za granicą (w 25 krajach świata), a w repertuarze miał ponad 2 tysiące utworów. Fogg stał się ambasadorem kultury polskiej na świecie, jednym z bardziej rozpoznawalnych jej przedstawicieli.

Rok 2026 będzie też rokiem:

• Polskiego Radia – mija 100 lat od rozpoczęcia nadawania stałego programu Polskiego Radia. W niedzielę 18 kwietnia 1926 roku o godzinie 17:00 popłynęły w eter słowa spikerki Janiny Sztompkówny: „Halo, halo, Polskie Radio. Fala 480 metrów”.

• Polskiej Kolei – w stulecie powołania do życia przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. Rozporządzenie w tej sprawie podpisał 24 września 1926 roku prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki.

• Profilaktyki Zdrowotnej – w trosce o przyszłość zdrowotną społeczeństwa oraz w odpowiedzi na dynamicznie zmieniające się wyzwania cywilizacyjne. Obchody mają stać się impulsem, który zachęci Polki i Polaków do regularnych badań, aktywności fizycznej, zdrowego odżywiania i troski o zdrowie psychiczne.

Patroni Roku 2026 wybrani przez Senat:

• Andrzej Wajda – w setną rocznicę urodzin oraz dziesiątą rocznicę śmierci reżysera. Wajda to jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów. Był współtwórcą polskiej szkoły filmowej oraz kina moralnego niepokoju, w swoim dorobku artystycznym upamiętniał polską historię i tożsamość kulturową.  Jego filmy weszły do kanonu arcydzieł światowego kina, a on sam stał się ambasadorem Polski i polskiej kultury w świecie. 

• Jerzy Giedroyć – w uznaniu zasług założyciela i redaktora naczelnego paryskiej „Kultury”, który swoją działalnością przyczynił się do kształtowania polskiej myśli politycznej i promowania idei wolnościowych na arenie międzynarodowej. Giedroyć całe życie poświęcił sprawie niepodległości Polski – tolerancyjnej i nowoczesnej, ale szanującej własne tradycje narodowe. W 2026 roku przypada 80. rocznica założenia przez niego wydawnictwa „Instytut Literacki” w Rzymie, które było ważnym ośrodkiem życia intelektualnego i kulturalnego Polonii. 

• Błogosławiona Matka Elżbieta Róża Czacka – w uznaniu wybitnych zasług dla osób niewidomych założycielki zgromadzenia sióstr franciszkanek i prekursorki polskiej tyflologii, czyli nauki o niewidomych. Matka Czacka, która sama była niewidoma, poświęciła życie na rzecz osób niewidomych, tworząc ośrodki edukacyjne i zawodowe, a także wspierając integrację społeczną osób z niepełnosprawnościami wzrokowymi. W podwarszawskich Laskach stworzyła ośrodek pomocy ociemniałym.

Senatorowie postanowili też, że rok 2026 będzie obchodzony jako Rok:

• Miasta Gdyni – w 100-lecie uzyskania praw miejskich przez Gdynię. Celem jest przypomnienie wyjątkowej historii Gdyni, symbolu dynamicznego rozwoju gospodarczego i nowoczesności w polskiej historii. Jest przykładem niezwykłej transformacji małej wioski rybackiej w prężnie rozwijające się miasto z jednym z najnowocześniejszych i największych portów morskich na Bałtyku i w Europie. 

• Robotniczych Protestów Czerwca 1976 – w 50. rocznicę Robotniczych Protestów Czerwca 1976 w Radomiu, Ursusie i Płocku. Senat postanowił oddać hołd wszystkim uczestnikom tych wydarzeń oraz ich rodzinom, a uchwała ma szczególne znaczenie w przywracaniu należnego miejsca wydarzeniom Czerwca 1976 i pamięci o protestach robotniczych jako świadectwa walki o sprawiedliwość społeczną i godność człowieka.

Źródło: https://www.bpmokotow.waw.pl/bpmok/aktualnosci/warto-wiedziec/oto-patroni-roku-2026-historia-kultura-parlament-radio-i-port